Check de pollenkalender wanneer je aanhoudende 'verkoudheid-achige' symptomen ontwikkelt en kijk of die klachten samenvallen met een bepaalde pollenperiode in het seizoen. Ook een huidtest is mogelijk. En tijdens een gesprek kan een allergoloog gericht vragen stellen. Je kan hooikoortsklachten verlichten, onder meer door huis-, tuin- en keukentips in acht te nemen. Er bestaat ook medicatie zoals neussprays. Tot slot is ook immuuntherapie mogelijk om de allergie ten gronde aan te pakken.

Breynaert opent haar spreekbeurt voor de Universiteit van Vlaanderen met een open vraag: wat als je gedurende meerdere weken of maanden het gevoel hebt verkouden te zijn, omdat je niet door je neus kan ademen? "Dan is er wellicht meer aan de hand en zou het wel eens om hooikoorts kunnen gaan." De kans is niet onbestaande: tot 30 procent van de bevolking heeft last van hooikoortsklachten. Het is belangrijk om dat van jezelf te weten, want zo kan je gerichter remedies proberen te vinden. We bundelden het college over hooikoorts in 6 vragen en antwoorden.

Boom- en graspollen, maar ook een 'vreemde eend in de bijt'?

De naam 'hooikoorts' is eigenlijk slecht gekozen, vindt Breynaert. "Er is heel wat meer in het spel dan hooi. Het kan bijvoorbeeld gaan over grassen, bomen, schimmels, onkruiden of mijten. En koorts is er niet bij."

Hooikoorts (of 'allergische rinitis' in het jargon) wordt het vaakst veroorzaakt door boompollen. Denk aan de hazelaar of de els die er als eerste bij zijn na de winter. Dit jaar was het al prijs begin februari. Daarna volgt onder meer de berk die in maart en april klachten kan geven. Na de boompollen volgen de graspollen, voornamelijk in mei en juni. Nummer 3 noemt Breynaert 'de vreemde eend in de bijt'. Het gaat om de huisstofmijt, een microscopisch klein diertje dat leeft van onze huidschilfers. Het kan voorkomen in je matras, in stoffen kledij of tapijten. Het nadeel is dat de huisstofmijt er het hele jaar door is.

Hoe weet je of je effectief hooikoorts hebt?

Als je hooikoortsklachten ontwikkelt, kan je al eens kijken naar de pollenkalender. Of je kan de officiële pollentelling van gezondheidsinstituut Sciensano raadplegen (via de app AirAllergy). Het kan helpen om de juiste diagnose te vinden, of om je voor te bereiden als je effectief hooikoorts hebt.

1 van de opties is een huidtest. Daarbij worden druppeltjes met extracten van pollen en huisstofmijt met kleine prikjes in de huid aangebracht. Na 10 minuten wordt gekeken op welke er een allergische reactie is. Dat kan overigens ook met een machine, via de zogenoemde Skin Prick Automated Test (SPAT). De test is ontwikkeld in Leuven en kan 12 testen tegelijk op een voorarm aan. Dat is nog niet voldoende om te weten of je een allergie hebt: je moet ook daadwerkelijk klachten ontwikkelen zoals een lopende neus of tranende ogen, bijvoorbeeld tijdens het berkenpollenseizoen. Een allergoloog kan nog specifieke tests uitvoeren en zal een patiënt ook specifieke vragen stellen. Sommige daarvan zou je niet meteen verwachten, zegt Breynaert: "Bijvoorbeeld of je jeuk in de mond krijgt als je bepaalde dingen eet."

Er bestaat immers een pollen-voedselkruisallergie. De bekendste vorm daarvan in België is de berkenpollenkruisallergie. Daarbij geven bepaalde plantaardige voedingsmiddelen een zelfde allergische reactie als de berkenpollen, zoals in steenfruit (appels, peren, pruimen enz.), in rauwe wortel, selder of rauwe noten. "Dat treedt gelukkig niet altijd op: het is omdat je een berkenpollenallergie hebt, dat je er last van zal hebben bij het eten van bepaalde soorten fruit of groenten."

Welke huis-, tuin- en keukentips kan je toepassen?

Hang bijvoorbeeld niet de was uit (en al zeker niet de lakens) als je een pollenallergie hebt. Zet 's nachts een raam open, en niet overdag. Of wanneer het goed heeft geregend, en de pollen uit de lucht zijn gewassen. Als je het gras moet maaien en je hebt een graspollenallergie, helpt het om een goed mondmasker (zoals een FFP2) aan te doen en een goed afsluitende bril. Heb je een huisstofmijtallergie, doe het dan met zo weinig mogelijk tapijten in huis (en al zeker niet in de slaapkamer), en laat in die ruimte geen gedragen kleding rondslingeren. Was de lakens op 60 graden, stop ze in de diepvries of leg ze buiten wanneer het vriest: een huisstofmijt kan dat niet aan.

Hoe kan je de symptomen verlichten?

De belangrijkste medicatie zijn antihistaminica. Zij werken tegen de effecten van histamine, de stof die ons lichaam gaat produceren tijdens een allergische hooikoortsreactie, en de klachten veroorzaakt. "De nieuwste generatie van die geneesmiddelen geeft niet meer zoveel vermoeidheid of klachten zoals vroeger, waarbij je amper nog uit bed raakte of je je niet meer kon concentreren."

Daarnaast zijn er neussprays tegen hooikoorts. "Die brengen lokaal een dosis cortisone of antihistaminica aan. Die mag je chronisch blijven gebruiken (en moet je soms dagelijks blijven gebruiken), niet zoals de neussprays tegen een verkoudheid op basis van adrenaline." Daarnaast zijn er ook oogdruppels.

Wat is immuuntherapie?

Als medicatie niet zou werken, is er nog de optie van immuuntherapie. "Daarbij worden steeds hogere dosissen van pollen of huisstofmijt toegediend, om het lichaam te leren om daar niet meer op te reageren, of toch veel minder", zegt Breynaert. Een patiënt neemt daarbij dagelijks smelttabletjes, of kan maandelijks een spuitje krijgen. "Het is de enige therapie die daadwerkelijk iets kan veranderen aan hooikoortsklachten", besluit Breynaert.

Waarom behandelen?

Zeker bij jonge kinderen is het belangrijk een diagnose te stellen en voor een behandeling te gaan, want als een kind te vaak door de mond ademt en niet door de neus, kan dat problemen veroorzaken zoals spraakstoornissen, zegt Breynaert. Maar ook voor volwassenen is het zinvol, stelt ze. Zo blijkt dat studenten zich soms moeilijker kunnen concentreren of meer vermoeid zijn. "Of voor volwassenen die het al gewoon zijn geworden, maar merken hoeveel beter hun levenskwaliteit kan zijn."